گنیجنه معارف اسلامی

بنام خدا

باسلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما مومنین عزیز و گرامی،  و توفیق بیش از پیش برای بهره مندی بیشتر از فیوضات و برکات ماه مبارگ رمضان، دعای روز نوزدهم ماه مبارگ رمضان را همراه با شرحی کوتاه خدمت شما تقدیم می نمایم.

متن دعای روز نوزدهم :«اللَّهُمَّ وَفِّرْ فِیهِ حَظِّی مِنْ بَرَکَاتِهِ وَ سَهِّلْ سَبِیلِی إِلَی خَیْرَاتِهِ وَ لاَ تحرِمْنِی قَبُولَ حَسَنَاتِهِ یَا هَادِیاً إِلَی الْحَقِّ المبین». خدایا در این روز نصیب و بهره مرا از برکات ماه مبارگ رمضان وافر گردان و مسیرم را برای شتافتن به سوی خیرات آسان گردان و مرا از کارهای نیک مورد قبول خودت محروم مگردان. ای راهنمای ما به سوی دین حق و آشکار.

در این دعا سه خواسته مطرح شده است. در هرسه تای از این خواسته ها نسبت به برکات و بهره مندی از ماه مبارگ رمضان بخصوص در این روز اشاره و تاکید شده است. بهره مندی از برکات این روز و آسانی پیمودن راه نیک و خیرخواهی و نصیب شدن نیکی ها از این خواسته ها است. 

خواسته اول: بهره مندی از برکات ماه رمضان: «اللَّهُمَّ وَفِّرْ فِیهِ حَظِّی مِنْ بَرَکَاتِهِ»یعنی،‌ خدایا در این روز نصیبم را از برکات آن بیشتر گردان. خداوند متعال به بنده اش به اندازه ی مهربانی و ترحم دارد که گاهی یک عمل بسیار اندک او را به بهای مضاعف و بسیار زیادی قبول می کند. گاهی بهانه های خداوند برای لطف و مهربانی بر بنده اش مناسبتهای سال و ماهها است؛ همانند شب های قدر و جمعه و ماه رمضان و سایر مناسبتهای مذهبی و دینی. گاهی هم بهانه خداوند متعال اعمالی است که در این ایام و مناسبتها و سایر مناسبتهای مذهبی و دینی انجام می گردند. به عنوان مثال قرائت یک آیه از قرآن کریم در ایام ماه مبارگ رمضان برابر است با ختم یک قرآن در سایر ایام سال. به دعاها و راز و نیازهای بندگان در این ایام بیشتر توجه می گردد. ارزش انجام اعمال صالح و خیرات و مبرات نمودن در ماه مبارگ رمضان و شبهای قدر چندبرابر است.در سایر ایام نیز ، دستگیری از بی نوایان و حل نمودن مشکلات مالی درماندگان و وعده چند برابری پاداش خداوند برای این نیکوکاران از این الطاف الهی است. خداوند متعال می فرماید: مَنْ ذَا الَّذي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثيرَةً وَ اللَّهُ يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ( سوره بقره آیه 245) كيست كه به خدا «قرض الحسنه‏اى» دهد، (و از اموالى كه خدا به او بخشيده، انفاق كند،) تا آن را براى او، چندين برابر كند؟ و خداوند است (كه روزى بندگان را) محدود يا گسترده مى‏سازد (و انفاق، هرگز باعث كمبود روزى آنها نمى‏شود). و به سوى او باز مى‏گرديد (و پاداش خود را خواهيد گرفت). بنابراین درب الهی هیچگاهی بسته نیست. بهانه های بازگشت هم وافر است. اما یک عزم جدی و توفیق الهی لازم دارد تا بتوان از این بهانه ها استفاده کرد.

به همین دلیل در این روز می خواهیم! خدایا رحمت واسع و الطافت بی نهایت و برکاتت زیاد است، بهانه ها هم فراوان است. اما تو توفیقم ده تا بتوانم بیشتر از این خوان گسترده و نعمتهایت استفاده کنم.

خواسته دوم: تسهیل انجام کارهای نیک: وَ سَهِّلْ سَبِیلِی إِلَی خَیْرَاتِهِ.خدایا، راه رسیدن به نیکیها و بهره بردن از این نعمتها را بر من آسان گردان. این هم خیلی مهم است. زیراگاهی هست که انسان تصمیم بر انجام کاری نیک می گیرد اما بدلیل سبز شدن موانع نمی تواند آن را انجام دهد. گاهی شیطان مانع انجام کارهای نیک می شود و گاهی هوای نفس نمی گذارد انسان به ثواب کارهای نیک برسد و گاهی هم موانع دیگری انسان را از انجام کارهای نیک باز می دارد. برای همین است که برای انجام کارهای نیک دستور به عجله داده شده است. وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَميعاً إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَديرٌ(بقره آیه148) هر طايفه‏اى قبله‏اى دارد كه خداوند آن را تعيين كرده است. در نيكى‏ها و اعمال خير، بر يكديگر سبقت جوييد! هر جا باشيد، خداوند همه شما را (براى پاداش و كيفر در برابر اعمال نيك و بد، در روز رستاخيز،) حاضر مى‏كند زيرا او، بر هر كارى تواناست.

درجای دیگر خداوند می فرماید تا برای انجام کارهای نیک مسابقه بدهید و کوشش کنید از یگدیگر پیشی بگیرید : سابِقُوا إِلى‏ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظيمِ (سوره حدید آیه21) به پيش تازيد براى رسيدن به مغفرت پروردگارتان و بهشتى كه پهنه آن مانند پهنه آسمان و زمين است و براى كسانى كه به خدا و رسولانش ايمان آورده‏اند آماده شده است، اين فضل خداوند است كه به هر كس بخواهد مى‏دهد و خداوند صاحب فضل عظيم است!

در آیه دیگر نیز خداوند متعال با تعبیر سارعوا یعنی بدوید بندگانش را به انجام کارهای نیک دستور می دهد. وَ سارِعُوا إِلى‏ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقينَ (سوره آل عمران آیه133) و شتاب كنيد براى رسيدن به آمرزش پروردگارتان و بهشتى كه وسعت آن، آسمانها و زمين است و براى پرهيزگاران آماده شده است.

همه این تعابیر برای این است که تا مانعی در برابر شما سبز نشده و شما را از انجام کارهای خیر باز نداشته است بشتابید و در این راه سرعت به خرج دهید.

در حدیث نورانی حضرت امام صادق(ع) نیز می فرماید: مَنْ هَمَّ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ‏ الْخَيْرِ فَلْيُعَجِّلْهُ فَإِنَّ كُلَّ شَيْ‏ءٍ فِيهِ تَأْخِيرٌ فَإِنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيهِ نَظْرَةً.( اصول کافی جلد2 ص 143)یعنی، هر کس قصد انجام کار خيري را دارد پس بايد در آن بشتابد زيرا هر کار خيري که پس افتد به راستي شيطان را در آن نظري است.

خواسته سوم: مورد قبول واقع شدن حسنات: « وَلاتَحْرِمْنى قَبُولَ حَسَناتِهِ» یعنی خدایا در این روز حسنات و کارهای نیک ما را بپذیر و ما را از پاداش آن محروم مساز. این خواسته نیز بسیار مهم است. گاهی هست که انسان کارهای نیک فراوان انجام می دهد، اما به پاداش آن نمی رسد. زیرا خودش عمل خود را بدست خود نابود می سازد. بدینگونه که هنگام انجام عمل نیک و یا پس از انجام آن آفاتی می فرستد که عملش را نابود می سازد. آفاتی همانند ، ریا،کبر، حسد، خودستایی، عجب، فخرفروشی، طعنه زدن و شماتت نمودن، تحقیرکردن کسی و یا آبروی کسی را بردن و بالاخره، هر کاری که باعث بی ارزش شدن اعمال نیک می گردد. چنین اعمالی آفات کارهای نیک است و همانند آتشی است که کارهای نیک را سوزانده و به خاکستر مبدلشان می سازد. خداوند متعال در این مورد مثال خیلی قشنگ را بیان کرده و می فرماید: يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‏ كَالَّذي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْهِ تُرابٌ فَأَصابَهُ وابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْداً لا يَقْدِرُونَ عَلى‏ شَيْ‏ءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرينَ (سوره بقره آیه264) اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! بخششهاى خود را با منت و آزار، باطل نسازيد! همانند كسى كه مال خود را براى نشان دادن به مردم، انفاق مى‏كند و به خدا و روز رستاخيز، ايمان نمى‏آورد (كار او) همچون قطعه سنگى است كه بر آن، (قشر نازكى از) خاك باشد (و بذرهايى در آن افشانده شود) و رگبار باران به آن برسد، (و همه خاكها و بذرها را بشويد،) و آن را صاف (و خالى از خاك و بذر) رها كند. آنها از كارى كه انجام داده‏اند، چيزى به دست نمى‏آورند و خداوند، جمعيت كافران را هدايت نمى‏كند.

خداوند متعال در آیه دیگری از قرآن کریم می فرماید: قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذیً( بقره آیه 263) سخنی نيكو با پرده پوشی يا عذر خواهی از صدقه ای كه آزاری در پی دارد بهتر است.

حضرت امام صادق(ع) می فرماید: الْمَنُّ يَهْدِمُ الصَّنِيعَةَ( اصول کافی جلد4ص 22) یعنی، منت دادن اعمال خوب را نابود و ارزش آن را از بین می برد.

پس حفظ ارزش عمل و قبولی آن از خود عمل مهمتر است. خیلی از افراد به خاطر همین کوتاهیها ارزش عمل خود را نابود می سازند.

از خداوند متعال بخواهیم توفیق انجام اعمال صالح و کارهای نیک را همراه با حفظ ارزش و قبولی آن به ما عنایت کند. انشاالله و تعالی

التماس دعا