گنیجنه معارف اسلامی

بنام خدا

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات و روزه داریهای شما مومنین عزیز و میهمانان ارجمند الهی، و امید برای توفیق بیشتر در جهت استفاده از خوان گسترده الهی در ماه میهمانی و ضیافت الهی، دعای روز دوازدهم همراه با شرح کوتاهی از آن خدمت شما تقدیم می گردد.

در این دعا چهار خواسته را دعا کننده با خداوند متعال در میان می گذارد. این خواسته ها در جهت بهبود اخلاقیات و متصف شدن به اوصافی است که زندگی انسان را با معنا و پر از آرامش می کند و انسان را در اجتماع عزیز قرار می دهد. در این دعا از خداوند خواسته می شود تا دعا کننده را با اوصافی همچون رازداری و کتمان عیب دیگران و عفت پیشگی مزین سازد. خصلت قناعت پیشگی را در او به وجود آورد. و او را در جهت انصاف و عدل راهنمای و کمک نماید. و از هرچیزی که خوف و ترس دارد در  امنیت و آسایش قرار دهد. هریک از این خواسته ها خیلی با ارزش و مهم است.

خواسته اول : عفت و عیب پوشی:  اللهمّ زَیّنّی فیهِ بالسّتْرِ و العَفافِ. خدایا در این روز مرا با دو چیز زینت بده: ستر و عفاف. «ستر» یعنی مخفی نمودن عیب و نقص دیگران و عفاف یعنی، پاکدامنی پیشه کردن. این دو خصلت در زندگی اجتماعی انسانها بسیارمهم است.کسی که همیشه دنبال عیبجویی و برملا ساختن عیوب دیگران است، هم از عیوب خود غافل می ماند و هم به بدترین گناه آلوده می شود. خداوند متعال در قرآن کریم کسانی را که راز دار و عیب پوش نیستند به بدترین عذاب بیم می دهد و می فرماید: إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الفَاحِشَةَ فِی الَّذِينَ امَنُوا لَهُم عَذَابٌ اَلِيمٌ فِی الدُّنيَا وَ الاخِرَةِ وَالَّلهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لاَ تَعلَمُونَ(سوره نورآیه 19).كسانی كه دوست دارند زشتيها در ميان مردم با ايمان شيوع يابد عذاب دردناكی برای آنها در دنيا و آخرت است ، و خداوند می داند و شما نمی دانيد.

حضرت امام علی(ع) کسانی راکه دنبال عیوب دیگران هستند بدترین موجود می داند: شَرُّ النَّاسِ مَن كَانَ مُتَتَبِّعًا لِعُيُوبِ النَّاسِ عُمْيًا لِمَعَايِبِهِ(غررالحکم ص421)بدترين مردم كسی است كه عيوب مردم را دنبال كند و عيوب خود را نبيند. از طرف دیگر بسیار سفارش شده است تا به جای پرداختن به عیوب دیگران عیوب خویش را چاره نمایید. حضرت امام علی(ع) فرمود: مَن نَظَرَ فِي عَيبِ نَفسِهِ اِشتَغَلَ عَن عَيبِ غَيرِهِ. (بحارالانوارجلد72 ص49). هر كس به عيب خود بنگرد ، از عيب جويی ديگران باز می ايستد.

خوب است در این مورد به این داستان حدیثی بسیار زیبا نیز توجه کنیم: روزي حضرت عيسي (ع) به چوپاني گفت اگر درس مي خواندي و دانشگاه (!)مي رفتي  بهتر از چوپاني نبود؟! چوپان گفت: من شش مسئله از علم ياد گرفته ام و به آن هم عمل مي كنم ديگر نيازي به تحصيل علم نيست.حضرت گفت آن شش علم چيست كه تو آموخته اي؟چوپان گفت:1 – ياد گرفته ام كه تا حلال هست حرام نخورم و هرگز حلاك كم نشود كه احتياج به حرام پيدا كنم. 2 – تا وقتي راست هست، دروغ نمي گويم، و هرگز راست كم نشود تا كه احتياج به دروغ گفتن پيدا كنم.3 – تا عيب خود را اصلاح نكرده ام به عيب ديگران مشغول نشوم و هنوز عيب خود را اصلاح نكرده ام. 4- تا شيطان را مرده نبينم از وسوسه او در امان نخواهم بود و شيطان هنوز وجود دارد. 5 – تا گنج و خزينه خدا تمام نشده طمع به كنج و مال مردم نكنم. و هنوز گنج و نعمات خداوند تمام نشده است. 6 – تا خود را دربهشت نبينم از جهنم و عذاب خدا در امان نخواهم بود، و هنوز به بهشت نرفته ام.حضرت عيسي فرمود : تو علم اولين و آخرين را داري.

عفت و پاکدامنی نیز زینت شخصیت انسان است.کسی که عفیف و پاکدامن باشد،‌مورد اعتماد همه مردم و از کسانی است که حضرت رسول الله(ص) برایش بهشت را تضمین کرده است. حضرت فرمود: اِضمَنوا لى سِتّا مِن اَنفُسِكُم اَضمَن لَكُمُ الجَنَّةَ اُصدُقُوا اِذا حَدَّثتُم وَأوفُوا اِذا وَعَدتُم وَاَدُّوا اِذا ئتُمِنتُم وَاحفَظوا فُروجَكُم وَغُضّوا اَبصارَكُم وَكُفّوا اَيديَكُم(نهج الفصاحه حدیث 321). شش چيز را براى من ضمانت كنيد تا من بهشت را براى شما ضمانت كنم، راستى در گفتار، وفاى به عهد، بر گرداندن امانت، پاكدامنى، چشم بستن از گناه و نگه داشتن دست از غير حلال.

حضرت امام علی علیه السلام کسی را که توانایی بر گناه دارد اما به خاطر خدا از گناه دوری مینماید مجاهد فی سبیل الله دانسته است. مـَا الْمجَاهِدُ الشَّهيدُ فِى سَبِيلِ اللّهِ بِاءَعْظَمَ اءَجْراً مِمَّنْ قَدَرَ فَعَفَّ؛ لَكَادَ الْعَفيفُ اءَن يَكُونَ مَلَكاً مِنَ الْمَلاَئِكَةِ.(نهج البلاغه) اجـر مـجاهد شهيد در راه خدا بيشتر از كسى نيست كه قدرت بر گناه دارد اما خويشتندارى مى كند. گويى كه انسان پاكدامن، فرشته اى است از فرشتگان!

خواسته دوم:قناعت پیشگی: واسْتُرنی فیهِ بِلباسِ القُنوعِ والکفافِ. یعنی خدایا، در این روز به من لباس قناعت عنایت کن. در روایات اسلامی از قناعت به توانگری و عزت تعبیر شده است. حضرت امام علی(ع) فرمود: اَطيَبُ العَيشِ القَناعَةُ(غررالحکم حدیث 2918) خوش‏ترين زندگى، زندگى با قناعت است.

حضرت رسول الله(ص) نیز در تَفْسير آيَةِ شریفه97 سوره نحل که می فرماید: «مَنْ عَمِلَ صالِحا مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فلَنُحيَينَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزيَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ ما كانوا يَعْمَلونَ. هر كس كار شايسته‏اى انجام دهد، خواه مرد باشد يا زن، در حالى كه مؤمن است، او را به حياتى پاك زنده مى‏داريم و پاداش آنها را به بهترين اعمالى كه انجام مى‏دادند، خواهيم داد. فرمود: اَلْقَناعَةُ وَ الرِّضا بِما قَسَمَ اللّه(نهج الفصاحه، حدیث 2796). یعنی حیات طیبه قناعت کردن و رضایت دادن به آن چیزی است که خداوند روزی کرده است. شاعر هم گفته است:

  خبر کن حریص جهانگرد را    قناعت توانگر کند مرد را      

خواسته سوم: عدل و انصاف: وَ احْمِلْنِی فِیهِ عَلَى الْعَدْلِ وَ الْإِنْصَافِ. خدایا به من انصاف و رفتار عادلانه عنایت کن. انصاف یعنی اینکه انسان درهر امری، چه برخورد با دیگران و چه معامله و چه قضاوت و چه هر رفتار اجتماعی دیگر عادلانه و بی طرفانه برخورد کند. یعنی اینکه علاوه بر خود و منافع شخصی خودش،‌ دیگران و طرف خود را هم ببیند. همان چیزی را برای خود بپسندد که برای دیگران می پسندد و چیزی را که خود نمی پسندد، برای دیگران نیز ناپسند پندارد. این خصلت و رفتار در زندگی اجتماعی خیلی اهمیت دارد. امروزه بسیاری از گرفتاریهای جوامع انسانی در این است که این خصلت یا هیچ نیست و یا در کمتر کس یافت می شود. از آثار اجتماعی داشتن انصاف این است، که شخص منصف هم پیش خدا و هم پیش مردم عزیز است. حضرت امام صادق(ع) فرمود: مَن أَنصَفَ النّاسَ مِن نَفسِهِ رُضِىَ بِهِ حَكَما لِغَيرِهِ(تحف العقول، ص‏357). هر كس با مردم منصفانه رفتار كند، ديگران داورى او را مى‏پذيرند. حضرت رسول الله(ص) نیز ضمن سفارش مکرر و اکید به انصاف در رفتار و گفتار و قضاوت، پاداش قطعی افراد منصف در آخرت را بهشت بیان فرموده است: ثلاثٌ مَنْ اَتَى اللّه‏َ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ اَوْجَبَ اللّه‏ُ لَهُ الْجَنَّةَ: اَلاْنْفاقُ مِنْ اِقْتارٍ وَ الْبِشْرُ لِجَميعِ الْعالَمِ وَ الاِنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ( نهج الفصاحه حدیث1281) هر كس يكى از اين كارها را به درگاه خدا ببرد، خداوند بهشت را براى او واجب مى‏گرداند: انفاق در تنگدستى، گشاده‏رويى با همگان و رفتار منصفانه.

خواسته چهارم: امنیت و آسایش: وامِنّی فیهِ من کلِّ ما أخافُ.خدایا از هرچیزی که خوف دارم و می ترسم مرا در امنیت از آن قرار بده. داشتن آرامش برای انسان بسیار مهم است. امنیت روحی و روانی، امنیت اجتماعی و اقتصادی، امنیت فرهنگی و دینی. حضرت امام صادق(ع) در مورد اهمیت امنیت می فرماید: ثَلاثَةُ اَشْياءَ يَحْتاجُ النّاسُ طُرّا اِلَيْها: اَلاَمْنُ وَالْعَدْلُ وَالْخِصْبُ( تحف العقول ص320) سه چيز است كه همه مردم به آنها نياز دارند: امنيّت، عدالت و آسايش. خداوند متعال در قرآن کریم به عنوان یک پاداش مهم برای متقین می فرماید: إِنَّ الْمُتَّقينَ في‏ مَقامٍ أَمينٍ ( سوره دخان آیه51) یعنی پرهیزگاران در جایگاه امن و دارای آرامش قرار دارند.

خداوند متعال دعای فوق را در حق همه خوانندگان آن مستجاب گرداند.

التماس دعا